W kwietniu 2026 Polski Komitet Normalizacyjny opublikował szereg norm, które bezpośrednio dotyczą działalności laboratoryjnej. Wśród nich znalazły się dokumenty opisujące metody badawcze w laboratorium dla cementu, farb do malowania palcami, jakości wody, mikroplastiku, paliw wtórnych, proszków metalicznych oraz powietrza na stanowiskach pracy.
Szczególnie ważna jest norma dotycząca tematu, który coraz częściej pojawia się w badaniach środowiskowych: mikroplastik w wodzie. PN-EN ISO 16094-2:2026-04 opisuje analizę mikroplastiku w wodzie z wykorzystaniem metod mikroskopowych połączonych ze spektroskopią wibracyjną.
Normy opublikowane przez Polski Komitet Normalizacyjny w kwietniu 2026
PN-EN 196-2:2026-04 Metody badania cementu — Część 2: Analiza chemiczna cementu
Norma określa metody wykonywania analizy chemicznej cementu. Obejmuje metody wzorcowe oraz wybrane metody alternatywne, m.in. XRF i ICP-OES, przy czym w przypadkach spornych stosuje się metody wzorcowe. Dokument został opublikowany 30 kwietnia 2026 r. i zastępuje PN-EN 196-2:2013-11. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: laboratoria materiałów budowlanych powinny zwrócić uwagę na wymagania dotyczące kalibracji, stosowania materiałów wzorcowych i wykazywania równoważności metod.
PN-EN 71-7:2026-04 Bezpieczeństwo zabawek — Część 7: Farby do malowania palcami — Wymagania i metody badań
Norma dotyczy substancji i materiałów stosowanych w farbach do malowania palcami. Określa wymagania dla tych produktów oraz dodatkowe wymagania dotyczące oznakowania, etykietowania i pojemników. Publikacja: 1 kwietnia 2026 r. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: dokument jest istotny dla laboratoriów badających bezpieczeństwo produktów konsumenckich, w tym wyrobów dla dzieci.
PN-EN ISO 13646:2026-04 Jakość wody — Oznaczanie wybranych estrogenów w całych próbkach wody
Norma opisuje oznaczanie pięciu wybranych estrogenów w całych próbkach wody. Metoda wykorzystuje ekstrakcję do fazy stałej (SPE), a następnie detekcję LC-MS lub GC-MS. Ma zastosowanie m.in. do wody pitnej, gruntowej i powierzchniowej. Publikacja: 3 kwietnia 2026 r. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: to ważna norma dla laboratoriów środowiskowych wykonujących analizy śladowe zanieczyszczeń organicznych w wodzie.
PN-EN ISO 16094-2:2026-04 Jakość wody — Analiza mikroplastiku w wodzie — Część 2: Metody spektroskopii wibracyjnej dla wód o niskiej zawartości zawiesin, w tym wody pitnej
To jedna z najważniejszych norm laboratoryjnych opublikowanych w kwietniu 2026. Dokument określa zasady oznaczania mikroplastiku w wodzie pitnej i wodach o niskiej zawartości zawiesin z użyciem techniki mikroskopowej połączonej ze spektroskopią wibracyjną. Zakres obejmuje cząstki od 1 µm do 5000 µm oraz identyfikację składu chemicznego polimerów, takich jak PE, PP, PET, PC, PS, PTFE, PVC, PA, PMMA i PU. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: norma bezpośrednio wspiera badania mikroplastiku i może być ważnym punktem odniesienia dla laboratoriów zajmujących się jakością wody, wodą pitną i monitoringiem środowiskowym.
PN-EN ISO 18708:2026-04 Stałe paliwa wtórne — Oznaczanie gęstości nasypowej
Norma określa metodę oznaczania gęstości nasypowej stałych paliw wtórnych (SRF) z użyciem znormalizowanego pojemnika pomiarowego. Publikacja: 7 kwietnia 2026 r. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: dokument dotyczy laboratoriów badających paliwa alternatywne, odpady przetworzone i materiały wykorzystywane energetycznie.
PN-EN ISO 18724:2026-04 Jakość wody — Oznaczanie chromu(VI) rozpuszczonego w wodzie — Metoda fotometryczna
Norma opisuje fotometryczne oznaczanie chromu(VI) rozpuszczonego w wodzie. Może być stosowana z wykorzystaniem metod manualnych, analizatorów dyskretnych, FIA, CFA lub chromatografii jonowej z reakcją pokolumnową. Publikacja: 7 kwietnia 2026 r. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: istotna dla laboratoriów jakości wody i laboratoriów środowiskowych badających zanieczyszczenia nieorganiczne.
PN-EN ISO 3953:2026-04 Proszki metaliczne — Oznaczanie gęstości nasypowej z usadem
Norma określa metodę oznaczania gęstości nasypowej z usadem, czyli gęstości proszku po wsypaniu do pojemnika w określonych warunkach. Publikacja: 8 kwietnia 2026 r. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: dokument jest ważny dla laboratoriów materiałowych, hutniczych i laboratoriów metalurgii proszków.
PN-Z-04576:2026-04 Ochrona czystości powietrza — Oznaczanie izoprenu na stanowiskach pracy metodą chromatografii gazowej z detekcją płomieniowo-jonizacyjną
Polska norma opisuje oznaczanie izoprenu w powietrzu na stanowiskach pracy metodą GC-FID. Metoda służy kontroli warunków sanitarnohigienicznych, a najmniejsze oznaczalne stężenie w opisanych warunkach wynosi 0,8 mg/m³ dla próbki powietrza 2 l. Publikacja: 7 kwietnia 2026 r. (Sklep PKN)
Znaczenie dla laboratoriów: norma dotyczy laboratoriów badających środowisko pracy, higienę pracy i narażenie zawodowe.
Mikroplastik w wodzie – nowy obszar normalizacji laboratoryjnej
Najbardziej wyróżniającą się publikacją jest PN-EN ISO 16094-2:2026-04. To norma, która wprost odnosi się do zagadnienia mikroplastiku w wodzie i opisuje badania mikroplastiku metodami spektroskopii wibracyjnej.
Dla laboratoriów oznacza to ważny krok w stronę ujednolicenia procedur. Norma porządkuje m.in.:
- zakres wielkości oznaczanych cząstek,
- sposób klasyfikowania mikroplastiku według wielkości,
- identyfikację składu chemicznego polimerów,
- wymagania dotyczące ograniczania zanieczyszczeń na etapie przygotowania próbek.
Foto: freepik.com